پیام های ضد آمریکایی نشست گروه هفت

ساز ناکوک و یک‌جانبه‌گرایانه سیاست‌های دونالد ترامپ در قبال مسائل جهانی که بسیاری از کشورهای جهان بویژه قدرت های اروپایی را به ستوه آورده است، اکنون همزمان با برگزاری نشست سران هفت کشور صنعتی جهان (گروه هفت) در کانادا، انتقادها از واشنگتن را به اوج خود رسانده است. بطوریکه هایکو ماس وزیر خارجه آلمان و امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه پیش از برگزاری این نشست در روزهای شنبه و یکشنبه 19 و 20 خرداد ماه انتقادات تند و بی سابقه ای را علیه سیاست‌های ترامپ درباره خروج از برجام، توافق آب و هوایی پاریس و وضع تعرفه فولاد و آلومینیوم علیه اروپا مطرح کردند.
گفتنی است آمریکا تا قبل از روی کار آمدن ترامپ همواره به یک سری از اصول سیاست خارجی بنیادین این کشور مانند اتحاد و همراهی با کشورهای اروپایی پایبند بود و در تصمیمات جهانی اروپا را در کنار خود داشت، اما امروز نه تنها میان واشنگتن با کشورهای حوزه شرق مانند چین و روسیه شکاف‌ها تشدید شده، بلکه سیاست خارجی ترامپ باعث فاصله گرفتن متحدان اروپایی از این کشور نیز شده است.  
لذا شرایط خاصی بر روابط آمریکا با متحدان این کشور حاکم شده که چنین شرایطی تا به امروز سابقه نداشته است، بطوری که رهبران اعضای گروه هفت تاکید کرده اند که در نشست پیش روی خود تصمیمات سیاسی و اقتصادی جهانی را بدون توجه به خواسته ها و سیاست های آمریکا اتخاد خواهند کرد. این شرایط خاص به سلسله مسائلی که امروز کشورهای اروپایی با آن درگیر هستند مربوط می‌شود؛ یعنی برخی مسائل و مشکلات اقتصادی که حل و فصل آن به ادامه یک سلسله روابط و متوقف نشدن آن بازمی‌گردد.
در این وضعیت، آمریکا و شخص دونالد ترامپ خواهان آن هستند که مشکلات ایالات متحده را به صورت یک‌جانبه و به سود خود حل کنند. حال آنکه امروز هم انگلیس و هم فرانسه به عنوان دو کشور عضو باشگاه‌های صنعتی با مشکلاتی روبرو هستند که این مشکلات نیز از طریق تعاملات با اقتصاد آمریکا و متوقف نشدن روابط اقتصادی با ایالات متحده رفع می‌شود.
طبیعی است که در چنین شرایطی موضوع برجام می‌تواند سرفصل ویژه‌ای را به خود اختصاص دهد که با موضوعات دیگر همسو و هم‌جهت است. به بیان دیگر سیاست‌های یک‌جانبه ترامپ در خصوص برجام همسو با دیگر سیاست‌هایی است که در عرصه تجاری و اقتصادی با اروپا به اجرا درآورده و مخالفت و انتقاد‌ بروکسل را بویژه در رابطه با اعمال تعرفه گمرکی در مسیر تجارت فولاد و آلومینیوم به شدت افزایش داده است.
براین اساس، دولت آمریکا در شرایط کنونی با جبهه وسیعی از مخالفت‌هایی روبروست که عامل اصلی آنها سیاست‌های یک‌جانبه ترامپ است و دامنه این نارضایتی‌‌ها نه تنها کشورهای صنعتی بلکه کشورهای نیمه‌صنعتی را نیز فراگرفته است؛ به‌گونه‌ای که بانک جهانی در پیش‌بینی‌های خود بر این اعتقاد است که ادامه چنین روندی ممکن است به بحران‌های اقتصادی بی‌سابقه‌ای طی دو سال آینده منجر شود. بحرانی که جهان صنعتی را فراخواهد گرفت و آمریکا نیز یکی از قربانیان این بحران خواهد بود. از همین رو  این احتمال وجود دارد که واشنگتن به منظور کاهش دامنه مخالفت‌ها و انتقادات و همچنین به منظور جلوگیری از تحقق بحران پیش‌بینی شده توسط بانک جهانی به تغییر برخی از سیاست‌های خود دررابطه با برجام بیاندیشد. همچنانکه در دو دهه اخیر آمریکایی‌ها درباره اجرای قانونی تحت عنوان قانون داماتو در پاسخ به اعتراض کشورهای اروپایی بخشی از سیاست‌های خود را تغییر دادند و اجرای مفادی از قانون داماتو را به منظور جلب رضایت کشورهای اروپایی متوقف کردند. جالب آنکه آنها بخش مربوط به ایران و کوبا را متوقف کردند. البته این مسئله در زمان دمکرات‌ها و ریاست جمهوری بیل کلینتون روی داد و رئیس جمهور وقت آمریکا ناگزیر شد رسما دست خطی را امضا کند که بر توقف اجرای برخی از مفاد قانون موسوم به داماتو که مورد اعتراض اروپایی‌ها بود تاکید داشت.
اما در رویارویی فعلی، مسائل و پارامترهای تازه‌ای در صحنه سیاسی جهان ایجاد شده است؛ آمریکای امروز طبیعتا آمریکای ضعیفی است که لفاظی‌ها و تهاجمات تبلیغاتی ترامپ نیز نمی‌تواند این ضعف‌ها را پنهان کند. درواقع آمریکا اهرم‌های زیادی برای تاثیرگذاری بر رقبای خود بویژه در گروه هفت ندارد، همچنانکه در قبال چین و روسیه و حتی ایران نیز چنین توانی را ندارد.
این در حالی است که دیگر اعضای گروه هفت با یکدیگر متحد شده‌اند تا در برابر یک‌جانبه گرایی ترامپ بایستند. حفظ برجام و تاکید بر پایبندی بر آن پس از خروج آمریکا از سوی کشورهای اروپایی بیانگر این نیت بروکسل است. اخیرا نیز وزرای خارجه و اقتصاد انگلیس، فرانسه و آلمان در نامه‌ای خطاب به همتایان آمریکایی خود، خواستار معافیت از تحریم‌های ثانویه آمریکا در مورد تجارت با ایران شدند.
همچنین نباید از نظر دور داشت که برخی رقبای آمریکا در گروه هفت مانند ژاپن و آلمان از قدرت مانور اقتصادی بسیار بیشتری نسبت به آمریکا برخوردار هستند و همسو با فرانسه و انگلیس مخالف سیاست‌های شخص ترامپ هستند. لذا آنچه که امروز تحت عنوان قدرت‌نمایی و قدرت مانور آمریکا از آن سخن گفته می‌شود مبتنی بر تبلیغات رسانه‌ای است که بخشی از آن توسط صهیونیست‌ها و بخشی نیز توسط دلارهای نفتی کشورهای عربی ایجاد می‌شود و چهره ظاهرا قدرتمندی از آمریکا منعکس می‌کند.
این در حالی است که تنها طی یک هفته گذشته بررسی موضع‌گیری کانادا به عنوان همسایه شمالی و مکزیک به عنوان همسایه جنوبی آمریکا و تاکید دولت‌های این کشورها بر ضرورت ایستادگی در برابر واشنگتن کافی است تا ناتوانی ایالات متحده در این عرصه اثبات شود.

جعفر قنادباشی/ کارشناس مسائل بین‌الملل

 

افزودن دیدگاه جدید

کد امنیتی

این قسمت برای تشخیص انسان از روبات ها می باشد

3 + 5 = Solve this simple math problem and enter the result. E.g. for 1+3, enter 4.