پشت پرده سفر پمپئو به منطقه

سعدالله زارعی/ کارشناس مسائل خاورمیانه

مایک پمپئو، وزیر امور خارجه آمریکا، بار دیگر با هدف افزایش فشار‌ها بر جمهوری اسلامی ایران به کشور‌های عربی حوزه خلیج فارس سفر کرده است. ظاهرا ماموریت اصلی این سفر، ترغیب کشور‌های آسیایی به تاسیس ائتلافی بین‌المللی علیه تهران است.

چند روز پس از اوج‌گیری تنش‌های نظامی میان ایران و آمریکا، مایک پمپئو در ساعات پایانی روز دوشنبه به جده عربستان رفت. او قرار است پس از دیدار با پادشاه و ولیعهد عربستان سعودی به امارات متحده عربی و سپس به هند برود. رسانه‌های سعودی و اماراتی می‌گویند گفتگو درباره مسائل ایران، هدف اصلی این سفر است.

سفرهای مقامات آمریکایی به کشورهای منطقه می‌تواند دستورکارهای مختلفی داشته باشد که بخشی از آن به روابط دوجانبه آمریکا و این کشورها، بخشی به مسائل مرتبط با خود آمریکا مانند مسائل نظامی این کشور در منطقه و بخشی نیز به مسائل مرتبط با ایران بازمی‌گردد. آنچه که اکنون می‌توان در مورد اهداف سفر مایک ‍پمپئو، وزیر خارجه آمریکا به عربستان بیان کرد این است که بعد از قضایای اخیر در منطقه از جمله مسئله حمله سپاه پاسداران به پهپاد غول پیکر آمریکا و همچنین حملات به دو نفتکش سعودی و اماراتی نگرانی‌های عمده‌ای برای این کشورهای عربی ایجاد شده است. در واقع اتکا آنها تا به امروز به آمریکا و اقدامات این کشور بود و اینگونه تصور می‌کردند که اگر مورد تهدیدی واقع شوند آمریکایی‌ها می‌توانند از آنها دفاع و امنیت آنها را تامین کنند. بعد از قضایای اخیر در منطقه و انفعال آمریکا در این رابطه، سعودی‌ها و اماراتی‌ها و برخی کشورهای دیگر بسیار نگران شدند چرا که اساسا این وقایع روی جمع‌بندی آنها از توانایی واشنگتن و علاقه‌مندی آمریکا به حفظ امنیت این کشورها در صورت مواجه شدن با خطراتی داخل منطقه تاثیر منفی برجای گذاشت. به بیان دیگر پمپئو تلاش دارد با پیش کشیدن موضوعاتی مانند تشدید تحریم‌های ایران، فضای ذهنی مقامات سعودی را آرام کند و اینگونه وانمود کند که کماکان آمریکا برنامه محدودسازی ایران را در دستور کار دارد. اما واقعیت امر این است که این رویکرد و این لفاظی ها نمی‌تواند نگرانی عربستان را برطرف کند. زیرا سعودی‌ها وقتی نگاهی به تحولات منطقه می‌اندازند درمی‌یابند که در یک سیر نزولی قرار گرفته‌اند؛ به‌‌خصوص در پرونده یمن که عربستان بیش از ۵۱ ماه است در آن درگیر شده و نتوانسته وضعیت خود را بهبود ببخشد و یا اتفاقاتی که در خلیج‌فارس در حال رخ دادن است. با این تفاسیر بعید به نظر می‌رسد که دونالد ترامپ در سفر وزیر خارجه‌اش به عربستان موفق شود نگرانی‌های سعودی‌ها را در این موارد برطرف سازد.

همچنین  پمپئو قبل از عزیمت به سمت عربستان بار دیگر از ابزار آمادگی واشنگتن برای مذاکرات بدون پیش‌شرط با ایران جهت کاهش تنش‌ها سخن گفت. اکنون این مسئله نیز مطرح می‌شود که نگاه عربستان به اینگونه موضع‌گیری‌های آمریکا چیست و آیا نگرانی‌هایی در این رابطه دارند؟

باید توجه داشت که صحبت آمریکا از مذاکره و مذاکره بدون پیش شرط دروغی بیش نیست؛ چرا که آنها همزمان پیش‌شرط‌هایی پیرامون برنامه هسته‌ای ایران مطرح کرده و تضمین‌هایی می‌خواهند.

اما نکته این است که چرا آمریکا چنین دروغی را مدام تکرار می‌کند؛ در پاسخ به این مسئله باید گفت که اساسا در مسیر تحریم‌های آمریکا علیه ایران دشواری‌های زیادی وجود دارد. کشورهای جهان از جمله کشورهای اروپایی، چین، روسیه، کره، ژاپن، هند و بسیاری دیگر از کشورها از یک طرف نسبت به این مسئله که آمریکایی‌ها بتوانند با این فشارها وضعیت را در ارتباط با ایران تغییر دهند نگاه منفی دارند و از سوی دیگر معتقد هستند اقدامات یک‌جانبه گرایانه آمریکا مسائل را در منطقه وخیم‌تر خواهد کرد.

لذا آمریکا با طرح مسئله مذاکره بدون پیش شرط با ایران قصد دارد وانمود کند که دریچه را نبسته‌ و راه گفتگو را باز گذاشته و این ایران است که به گفتگو پاسخ نمی‌دهد. درواقع آنها با هدف کاهش فشارها روی خودشان به مسئله مذاکره اشاره می‌کنند در حالی که این مذاکره واقعی نیست. اگر کشوری طالب مذاکره باشد فضا را آرام می‌کند نه اینکه به تحریم‌ها دامن بزند و فضای منطقه را متلاطم کند. مذاکره نیاز به یک فضای آرام و منطقی و جلب اعتماد طرف مقابل دارد در حالی که اقدامات آمریکا در جهت افزایش دشمنی و تشدید شرایط پرآشوب منطقه است. با این اوصاف به نظر نمی‌رسد که کشورهای عربی نگرانی خاصی در این رابطه داشته باشند زیرا آنها نیز نسبت به نیات آمریکا واقف هستند.

 

افزودن دیدگاه جدید

کد امنیتی

این قسمت برای تشخیص انسان از روبات ها می باشد

9 + 1 = Solve this simple math problem and enter the result. E.g. for 1+3, enter 4.