نظامی کارکشته سفیر جدید آمریکا در ریاض؛ اهداف و انگیزه‌ها

چند روز قبل سنای آمریکا «جان ابوزید» ژنرال بازنشسته را به عنوان سفیر آمریکا در ریاض تایید نمود. ترامپ در آبان ماه سال 2018 این نظامی چهارستاره را برای پر کردن پست خالی سفارت آمریکا در عربستان انتخاب نموده بود. انتخاب یک نظامی با سوابق حضور زیاد در خاورمیانه به عنوان سفیر گمانه زنی های زیادی را در مورد چرایی این انتخاب و تغییرات احتمالی سیاستهای واشنگتن در قبال ریاض ایجاد میکند. برای درک استراتژی کاخ سفید در این زمینه لازم است سوابق قبلی و مواضع جان ابوزید و همچنین شرایطی که ترامپ این انتخاب را انجام داده ارزیابی شود.

 

سوابق سفیر جدید آمریکا در ریاض

جان فیلیپ ابوزید67 ساله از یک خانواده لبنانی تبار در کالیفرنیا متولد شد. پدر وی نیز تکنیسین نیروی دریایی آمریکا در جنگ جهانی دوم بود.

 

ابو زید در یک آکادمی نظامی معتبر به نام «وست پوینت» در نیویورک  فارغ التحصیل شد. سپس مدرک کارشناسی ارشد خود را در رشته مطالعات خاورمیانه از دانشگاه هاروارد گرفت و پایان‌نامه‌اش را نیز درباره هزینه‌های نظامی عربستان سعودی و نحوه تصمیم‌گیری در مورد آن نوشت.  تدریس در دانشگاه «امان » نیز باعث تسلط کامل او به زبان عربی شد.

 

او 34 سال در ارتش آمریکا خدمت کرده و دربین نظامیان آمریکایی به عرب دیوانه مشهور است.  وی که در شش جنگ آمریکا شرکت داشته است در سال 2007 بازنشسته شد ولی قبل از بازنشسته شدن ، ریاست  فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا موسوم به «CENTCOM» را از سال 2003 تا 2007 برعهده داشت. مهمترین سابقه ابوزید ریاست این بخش مهم از ارتش آمریکا بوده است و یکی از مهمترین دلایل انتخاب او به عنوان سفیر آمریکا در ریاض سابقه او در این قسمت از ارتش آمریکا می‌باشد.

 

فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا «سنتکام» مسئولیت پوشش دهی مناطق استراتژیکی را که حدود 4میلیون مایل و 20 کشور می شود بر عهده دارد که شامل خاورمیانه، آسیای مرکزی شمال شرق آفریقا، و بخشهای از جنوب شرق آسیا می‌شود.

 

ابوزید پس از بازنشستگی پژوهشگر میهمان در موسسه «هوور» و یکی از اعضای شورای روابط خارجی است و در مورد مسائل امنیتی بین‌المللی و ملی مشورت می‌دهد. او همچنین به‌عنوان مدیر «برنامه‌های استراتژیک و سیاست‌های ستاد مشترک» و همچنین «مدیر ستاد مشترک» کار کرده است. پس از حمله آمریکا به عراق از معدود کسانی بود که برخلاف دیگران که معتقد به پیروزی آمریکا بودند پیش بینی نمود که آمریکا از این به بعد با جنگهای چریکی در عراق مواجه خواهد شد.

 

انگیزه های کاخ سفید از انتخاب ابوزید

برای درک انگیزه های ترامپ و مشاوران  او از انتخاب جان ابوزید باید به شش ماه قبل بازگردیم یعنی زمانی که کنگره آمریکا به کاخ سفید برای کاهش حمایتها از عربستان در جنگ یمن فشار آورد و از طرف دیگر در دوم اکتبر بن سلمان مرتکب قتل خاشقچی شد و برای دستگاه دیپلماسی آمریکا چالش جدی ای را بوجود آورد. ترامپ هم نیازمند این بود که افکار عمومی و کنگره آمریکا زیر پای او را خالی نکنند و هم کاملا سرگرم پیش برد استراتژی بلند مدت خود در خاورمیانه و کسب سود از فروش تسلیحات به عربستان و متحدین منطقه ای خود بود.

 

در چنین شرایطی بود که با انتخاب جان ابو زید سه مساله مهم را در نظر گرفت 1- سوابق خوب و برخی مواضع ملایم جان ابو زید باعث میشد تا سنای آمریکا که نگران بلندپروازی های بن سلمان است جان ابوزید را برای تشخیص و پیشگیری از بلند پروازی های بن سلمان تایید کند. این انتخاب در شرایطی بود که ترامپ تحت فشارکنگره سوخت‌رسانی به جنگنده های سعودی در یمن را متوقف کرده بود. همچنین پس از قتل خاشقچی که همه منتظر مجازات عربستان توسط ترامپ بودند اگر ترامپ فردی را انتخاب میکرد که سنا آن را تایید نمیکرد یک شکست سیاسی سنگین برای ترامپ محسوب میشد

 

2-مقبولیت ابوزید بین سران کشورهای عربی انگیزه بعدی ترامپ بود که در این شرایط لازم بود کسی را انتخاب کند که ریاض نسبت به حمایتهای ترامپ دچار تردید نشو.  «مارسلا وهبا»، سفیر سابق آمریکا در امارات که مدیر یک اندیشکده عربی هم هست و سابقه دوستی با ابوزید را دارد در این زمینه  می‌گوید: «از سال ۲۰۰۳ ابی زید را می‌شناسم. او گزینه‌ای عالی برای هدایت سیاست خارجی آمریکا در عربستان است. او منطقه را خوب می‌شناسد و دارای کوله‌باری از تجربه و تخصص نظامی و مهارت دیپلماتیک است .

 

3- اما گزینه سوم و مهم برای ترامپ تضمین فروش اسلحه به عربستان سعودی به عنوان مهمترین مشتری تسلیحات نظامی آمریکا در دو سال اخیر است. یکی از نگرانی های جدید کاخ سفید روی آوردن کشورهای خاورمیانه به سلاحها و تجهیزات روسی است زیرا با خرید این تسلیحات، روابط راهبردی این کشورها به ضرر آمریکا با روسیه تقویت میشود و از طرف دیگر ترامپ برای ادامه حیات سیاسی و تحقق بخش مهمی از وعده های اقتصادی خود  خود به سود فروش این تسلیحات وابسته است. بنابراین ابوزید با توجه به تجربه نظامی و حضور طولانی در خاورمیانه و همچنین تناسب پایان نامه نظامی خود با هزینه های نظامی عربستان، به خوبی ذائقه نظامی عربستان را می‌شناسد و تضمینی معتبر برای ادامه فروش تسلیحاتی به عربستان است که کنگره آمریکا نیز از فروش آنها نگران نباشد و مانع ایجاد نکند.

 

تقویت شورای همکاری خلیج فارس

یکی از ماموریتهای فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا حفاظت از منافع استراتژیک آمریکا و حفاظت از شورای همکاری خلیج فارس است. تجربه نسبتا موفق ابوزید در زمان ریاست سنتکام و شناخت مختصات نظامی منطقه باعث شده تا کاخ سفید با انتخاب او همزمان با پیش برد معامله قرن از به تلاش برای جلوگیری از افزایش شکاف میان کشورهای عربی در آینده بپردازد. پیش بینی ناپذیری بن سلمان در سیاست نظامی و سیاست خارجی و احتمال جابجایی قدرت که از زمان ولیعهدی بن سلمان مطرح بوده و همچنین احتمال پایان جنگ یمن ممکن است بن سلمان را وسوسه به ماجراجویی در مناطق دیگر و ایجاد هزینه های ناخواسته دیگری برای دیپلماسی آمریکا نظیر قتل خاشقچی کند.

از طرف دیگر بخشهای فاش شده از معامله قرن باعث ایجاد شکافی در بین مواضع کشورهای عربی شده است که از یک سو میتواند منجر به فروپاشی شورای همکاری خلیج فارس و از سوی دیگر شکست کامل طرح ناتوی عربی پس از اعلام انصراف مصر را سبب شود.

 

در این شرایط کاخ سفید معتقد است ابوزید با مقبولیتی که در بین کشورهای عربی دارد و با توجه به سابقه قبلی او در دیدارهایش با رهبران کشورهای عربی میتواند گزینه ای مناسب برای تقویت روابط کشورهای عربی همسو با سیاستهای آمریکا باشد زیرا عربستان شیرازه اصلی چنین اتحادی است.

با این حال با توجه به سیاستهای دوگانه و تنش زای ترامپ در منطقه و همچنین عمق شکاف گسترده میان کشورهای عربی شاید بتوان تنها عرصه موفقیت ابوزید را ایجاد فروش‌های گسترده تسلیحاتی به عربستان دانست.

افزودن دیدگاه جدید

کد امنیتی

این قسمت برای تشخیص انسان از روبات ها می باشد

1 + 0 = Solve this simple math problem and enter the result. E.g. for 1+3, enter 4.