تبانی واشنگتن- ریاض در قتل خاشقجی

 

با گذشت بیش از دو هفته از ناپدید شدن جمال خاشقجی، روزنامه نگار منتقد سعودی، بالاخره عربستان سعودی بامداد شنبه به کشته شدن وی در ساختمان کنسولگری عربستان در استانبول اعتراف و ادعا کرد خاشقجی بعد از وقوع یک نزاع داخل این ساختمان کشته شده است.

پادشاه عربستان بدون کوچکترین اشاره‌ای به مقصر بودن پسرش محمد بن سلمان در این جنایت تنها افسران سازمان اطلاعات این کشور را که مهمترین آنها احمد عسیری معاون رئیس سازمان اطلاعات عمومی این کشور است، برکنار کرد. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا نیز در یک واکنش انفعالی و خنثی گفته است که به توضیحات عربستان درباره مرگ روزنامه نگار مخالف سعودی باور دارد و همچنین دستگیری ۱۸ سعودی را نخستین گام خوب اعلام کرد.

در این میان آنچه که مشهود است تبانی و زدوبند مقامات ریاض و واشنگتن برای سرپوش گذاشتن بر قتل فجیع خاشقجی است؛ چرا که جمال خاشقجی به عنوان مشکل مشترک آمریکا و عربستان تلقی می‌شود و پرونده‌های حساس بسیاری طی حدود سه دهه اخیر از طرف سعودی‌ها و آمریکایی‌ها در اختیار خاشقجی بوده است. یکی از این پرونده‌ها نیز پرونده انتقال سلاح به گروه‌های تروریستی بود. با توجه به اینکه بعد از روی کار آمدن ‌ملک‌سلمان اختلافاتی میان طیفی از نخبگان فعال دوره پیش از وی با ولیعهد بن‌سلمان و شخص پادشاه پدید آمد، این احتمال وجود داشت که درز این اطلاعات سبب برخی اختلافات حساس شود و پیامدهای ناگواری برای ریاض و واشنگتن به دنبال داشته باشد. لذا قتل جمال خاشقجی در یک فرآیند مشترک از سوی عربستان سعودی و آمریکا اتفاق افتاده است. منتها آمریکا در این خصوص یک بازی دووجهی ماهرانه‌ای را دنبال می‌کند که در واقع یک جهت آن اعلام مخالفت با ماجرای قتل بود و اینکه اگر عربستان مسئول این قتل باشد باید در انتظار عقوبت سختی باشد؛ وجه دوم بازی آنها نیز این بود که به نوعی راهی برای خروج از این مخمصه پیدا کنند. تنها راه پیش روی آمریکا نیز این بود که سعودی‌ها بپذیرند که چنین قتلی اتفاق افتاده اما اعلام کنند که این قتل یک قتل حکومتی نبوده بلکه اشخاصی خودسرانه اقدام به قتل خاشقجی کرده‌اند که باید مجازات شوند. در نهایت نیز یکی دو نفر که اسامی‌شان اخیرا مطرح شد مانند احمد العسیری، سخنگوی ائتلاف متجاوزان علیه یمن و معاون رئیس سازمان اطلاعات عمومی عربستان از سمتش برکنار شد.

در واقع واشنگتن و ریاض با چنین تلاش‌هایی می‌خواهند بحث را شخصی کنند و اینگونه وانمود کنند که حکومت سعودی مقصر نبوده است. بیانیه اخیر عربستان سعودی مبنی بر اعتراف به قتل نیز در همین چارچوب است. یعنی این اعتراف به قتل به معنای پذیرفتن مسئولیت قتل خاشقجی توسط بن‌سلمان نیست.

بنابراین یک فرآیند مشترک بین سعودی و واشنگتن برای خروج از مخمصه قتل خاشقجی تدارک دیده شده و اکنون طرفین در این مسیر در حال حرکت هستند.

در این میان بعضا در داخل آمریکا از ترامپ خواسته شد که معامله تسلیحاتی با عربستان را قطع کند اما  باید توجه داشت که سعودی‌ها مستقل نیستند و بخشی از هیات حاکمه آمریکا به حساب می‌آیند. لذا اساسا آمریکایی‌ها نگران بحث فروش سلاح به عربستان نیستند زیرا هر زمان بخواهند به آنها سلاح می‌فروشند و هر مبلغی که بخواهند دریافت می‌کنند و در عین حال سعودی‌ها را تحقیر هم می‌کنند. لذا برای آمریکا تحت هیچ شرایطی مشکلی در فروش سلاح پیش نخواهد آمد. 

همچنین دونالد ترامپ در یک اجتماع انتخاباتی در پاسخ به سوال خبرنگاری که پرسید آیا در همکاری آمریکا و دولت سعودی تغییری پدید می‌آید گفت عربستان کشور ثروتمندی است و من به پادشاه آن گفته‌ام که باید هزینه حمایت‌های ما را بپردازد!

در واقع دونالد ترامپ بطور تلویحی به سعودی‌ها گفت برای اینکه به خروج شما از مخمصه قتل خاشقجی کمک کنیم باید چند میلیارد دلار بپردازید.

سعدالله زارعی/ کارشناس مسائل خاورمیانه

افزودن دیدگاه جدید

کد امنیتی

این قسمت برای تشخیص انسان از روبات ها می باشد

1 + 3 = Solve this simple math problem and enter the result. E.g. for 1+3, enter 4.