اهداف میانجی‌گران بین ایران و آمریکا

به دنبال تشدید تنش‌ها بین ایران و آمریکا، شاهد افزایش سفر مقامات دیگر کشورها به تهران برای میانجیگری میان دو کشور هستیم؛ از یک سو قرار است روز دوشنبه هایکو ماس، وزیر خارجه آلمان به تهران بیاید و از سوی دیگر روز چهارشنبه شینزو آبه، نخست وزیر ژاپن به ایران سفر می‌کند.

دکتر فواد ایزدی، استاد دانشگاه تهران و کارشناس مسائل آمریکا در گفتگویی با سایت تحلیلی خبری سازمان عقیدتی سیاسی ودجا به بررسی دلیل افزایش رفت‌وآمدهای دیپلماتیک به تهران پرداخت و گفت در حال حاضر تحرکات دیپلماتیک از سوی برخی کشورها چون آلمان و ژاپن با این هدف است که ایران را به شرایطی که چند هفته قبل داشت، بازگردانند.

 

 

ارزیابی شما از این رفت‌وآمدهای دیپلماتیک به ایران چیست؟

یک تحلیلی در کشورهای غربی وجود داشت مبنی بر اینکه ایران از برجام خارج نخواهد شد و هر اقدامی که طرف مقابل در خصوص نقض یا خروج از برجام انجام دهد منجر به خروج طرف ایرانی نخواهد شد. از این جهت مدعی بودند که گزینه ایده‌ال برای آمریکا شامل باقی ماندن ایران در برجام، نظارت‌های گسترده و افزایش تحریم‌ها محقق خواهد شد. اما این تصور چند هفته پیش و بعد از بیانیه شورای عالی امنیت ملی مبنی بر کاهش تعهدات برجامی ایران، این تصور و برداشت با چالش مواجه شد. به بیان دیگر افرادی که مدعی بودند ایران چاره‌ای جز باقی ماندن در برجام ندارد متوجه شدند که ایران گزینه خروج از برجام را نیز در اختیار دارد و در گام اول بحث عدم اجرای برخی از تعهداتش را کلید زده است.

البته باید توجه داشت که برجام برای اروپا، آمریکا و همپیمانان آمریکا، توافق مهمی است و آنها نمی‌خواهند برجام را از دست بدهند لذا خواهان آن هستند که باوجود آنکه خودشان به برجام پایبند نیستند اما ایران به این توافق پایبند باقی بماند. یعنی اتفاقی که امروز شاهد آن هستیم. اما این مسئله که دو طرف به برجام پایبند نباشد، گزینه مطلوب اروپا و آمریکا نیست.

 از این رو با توجه به وضعیت جدیدی که ایجاد شده تاحدی نگرانی در آمریکا و اروپا ایجاد شده مبنی بر اینکه مبادا ایران نیز مقابله به مثل کند و مانند آمریکا تعهداتش را اجرا نکند. لذا زمانی که نگرانی شکل می‌گیرد به دنبال آن، تحرک هم ایجاد می‌شود. در حال حاضر نیز تحرکات دیپلماتیک از سوی برخی کشورها چون آلمان و ژاپن با این هدف است که ایران را به شرایطی که چند هفته قبل داشت، بازگردانند.

 

به نظر شما دستورکار مدنظر این کشورها برای کاهش تنش چیست؟

کشورهایی که به عنوان میانجی وارد شده‌اند اینگونه مطرح می‌کنند که ایران نباید دست به اقدامی بزند چرا که ممکن است در مقابل آمریکا نیز اقدام دیگری انجام دهد و شرایط متشنج‌تر شود.

درواقع یکی از شگردهای آنها به ویژه طرف غربی همین است که اقدامی صورت دهند که آن کارهایی که ایران می‌تواند انجام دهد و هزینه برای طرف مقابل ایجاد کند تا نتیجه آن اصلاح طرف مقابل باشد را انجام ندهد.

یعنی به این صورت که افرادی با ژست میانجیگر پا پیش بگذارند تا اقداماتی که قرار است در کشور صورت بگیرد با کندی انجام شود.

 

کشورهایی چون آلمان و ژاپن صرفا برای حفظ منافع آمریکا و از سوی آن کشور پیش‌قدم شده‌اند؟

خیر؛ کشورهایی مانند آلمان و ژاپن صرفا نگران منافع آمریکا نیستند بلکه نگران منافع خودشان نیز هستند. به هر حال با وجود طیف افراد حاضر در کاخ سفید، آنها احتمال گزینه نظامی بین ایران و آمریکا را نیز در نظر دارند و این مسئله، کشورهای دیگر را نگران کرده است.

 

با توجه به تحرکات دیپلماتیک و فضای موجود میان ایران و آمریکا، چه سناریوهایی را برای آینده تنش‌های ایجاد شده محتمل می‌دانید؟

به نظر  می‌رسد چون هنوز ایران هزینه جدی برای ایالات متحده آمریکا تعریف نکرده و اقدامات صورت گرفته نیز در مقابله با تخلفات گسترده آمریکا بسیار کوچک است، لذا آنها احتمالا سیاست‌شان را نسبت به ایران تغییر نخواهند داد. بنابراین سیاست فشار حداکثری همچنان تداوم خواهد داشت. حال اینکه بعد از این فشارها شاهد چه روندی باشیم بستگی به خودمان دارد؛ اگر عکس‌العمل ایران محدود باشد طرف مقابل هزینه زیادی پرداخت نخواهد کرد و درنتیجه سیاست‌های ضدایرانی‌اش را افزایش خواهد داد. اما اگر ایران هزینه‌های بیشتری برای آمریکا تعریف کند و آنها را بیشتر به چالش بکشاند، در آن صورت طرف مقابل به سمت تغییر سیاست گام برخواهد داشت. در این بین گزینه جنگ نیز بعضا از سوی برخی مطرح می‌شود اما باید توجه داشت که این گزینه در میان آمریکایی‌ها خیلی محبوبیت ندارد. حتی شاید اگر دونالد ترامپ بین دو گزینه جنگ و اصلاح سیاست‌های کاخ سفید قرار بگیرد، گزینه اصلاح سیاست را انتخاب کند.

 

 

افزودن دیدگاه جدید

کد امنیتی

این قسمت برای تشخیص انسان از روبات ها می باشد

2 + 2 = Solve this simple math problem and enter the result. E.g. for 1+3, enter 4.