اهداف انگلیس از بازگشت دوباره به خلیج فارس

دکتر عبدالله مهربان/ کارشناس مسائل اروپا

اخیرا به دنبال مطرح شدن بحث خروج انگلیس از اتحادیه اروپا، لندن تصمیم دارد با اقدام به حضور در منطقه خلیج فارس از هزینه‌هایی که خروج آنها از اتحادیه اروپا تحت عنوان برگزیت به همراه خواهد داشت تا حدی بکاهد. درواقع انگلیس می‌خواهد با فروش تسلیحات و ایجاد روابط اقتصادی به خصوص در حوزه انرژی در کشورهایی از خلیج فارس که پیش تر نیز حوزه نفوذ این کشور بوده تاحدودی پیامدهای برگزیت را کاهش دهد.

در حال حاضر حضور انگلیس در منطقه بیشتر در کشورهای کوچک حوزه خلیج فارس مانند بحرین، کویت و عمان قابل مشاهده است و کشورهایی مانند عربستان بیشتر در حوزه نفوذ ایالات متحده قرار دارند؛ لندن با تمرکز بر این کشورهای کوچک‌تر که با آنها روابط سنتی و تاریخی نیز داشته اقدام به احیای پایگاه‌های قدیمی خود کرده و مانورهای مشترکی را با کشورهایی مانند بحرین برنامه‌ریزی کرده است. مانور اخیر این کشور با آمریکا و فرانسه در خلیج فارس تحت عنوان یک مانور دفاعی-دریایی با نیروهای دریایی این دو کشور نیز قابل ذکر است.

لذا فعالیت‌های انگلیس در منطقه خلیج فارس بیشتر در حوزه فروش تسلیحات به کشورهای کوچک این منطقه، احیای پایگاه‌های نظامی و انجام مانور متمرکز است.

از طرفی انگلیس به عنوان متحد کلاسیک و تاریخی آمریکا به شمار می‌رود؛ لذا طبعا حضور پررنگ آمریکا در دوره ریاست ‌جمهوری دونالد ترامپ در خلیج فارس، قرار گرفتن در کنار دولت‌های عربستان و اسرائیل به همراه بزرگنمایی تهدید ایران در این منطقه و تهدیدات ایران منوط بر بستن تنگه هرمز می‌تواند حضور انگلیس را در منطقه به نحوی توجیه کند. درواقع انگلیس همیشه یک دیدگاه فراآتلانتیکی در خصوص رابطه با آمریکا داشته و این بار نیز می‌خواهد از قافله عقب نماند و در کنار نقش و راهبرد جدید آمریکا در خلیج فارس به ویژه در مقابل تهدید ایران حضور داشته باشد.

همچنین باید توجه داشت که انگلیس هیچگاه نخواسته خود را به عنوان یک رقیب آمریکا آن‌هم از جنبه توازن منفی قلمداد کند. همانطور که اشاره شد انگلیس همواره حتی در سال‌های عضویت در اتحادیه اروپا نگاه فراآتلانتیکی نسبت به روابط با آمریکا داشته و دارد و خود را در کنار آمریکا قرار می‌دهد. بنابراین نمی‌توان تصور کرد که روابط لندن و واشنگتن در حوزه‌هایی تبدیل به یک رقابت منفی شود. درواقع رابطه انگلیس و آمریکا یک رابطه هم افزا و تکمیل‌کننده است و این مسئله در جنگ‌های جهانی و رویدادهای مختلف نیز قابل مشاهده است. بنابراین حضور فعلی انگلیس در خلیج‌فارس نیز به عنوان دوره جدیدی از روابط هم‌افزا و همکاری‌ لندن-واشنگتن قلمداد می‌شود. ‌

در ادامه این مسئله قابل توجه است که افزایش چشمگیر تحرکات اخیر کشور انگلیس برای تقویت حضور نظامی خود در منطقه خلیج فارس و محکم کردن پیوندهای نظامی با اعراب به ویژه کویت، عمان و بحرین چه پیامدهایی برای منطقه و به ویژه برای کشوری چون جمهوری اسلامی ایران به همراه خواهد داشت. انگلیس از دوران استعماری یک سیاست پیچیده‌ای را همواره دنبال کرده که باعث شده نه دوست استراتژیک داشته باشد و نه یک دشمن خیلی قوی. این سیاست پیچیده انگلیس در دوره جدید می‌تواند در خلیج‌فارس بازخوانی شود. بدون در نظر گرفتن فروش تسلیحات جدید به برخی کشورها که جنبه امنیتی را در منطقه بالا می‌برد، طبعا حضور انگلیس می‌تواند شرایط را در خلیج فارس پیچیده‌تر کند. درواقع انگلیسی‌ها می‌خواهند به نوعی یک نظم امنیتی جدید را در منطقه شکل دهند و با آرایش کشورهای عربی خلیج فارس و همگرایی فزاینده نظامی این کشورها قصد دارند یک ناتوی خاورمیانه یا ناتوی عربی در منطقه شکل دهند.

البته این مسئله با روابط استراتژیک لندن و واشنگتن با تل‌آویو در تضاد است و لذا احتمالا فقط یک شمایی از ناتوی عربی را پی‌ریزی خواهند کرد و این اقدام هیچ‌گاه عملی نخواهد شد.

ولی به‌هرحال حضور انگلیس به همراه آمریکا در منطقه و تجهیز تسلیحاتی کشورهای خلیج‌فارس، جبهه ضدایرانی را تقویت خواهد کرد البته نه تا آنجا که به یک ناتوی عربی تبدیل شود.

 

افزودن دیدگاه جدید

کد امنیتی

این قسمت برای تشخیص انسان از روبات ها می باشد

1 + 4 = Solve this simple math problem and enter the result. E.g. for 1+3, enter 4.