اجرای اینستکس به نفع ایران است یا اروپا؟

اتحاديه اروپا سپتامبر 2018 وعده داده بود که مکانیزم ویژه مالی ای را برای پیشبرد تجارت با ایران و دور زدن تحریمهای آمریکا ایجاد خواهد کرد. ایجاد این مکانیزم بارها به تاخیر افتاد تا اینکه در 31 ژانویه 2019 سه کشور فرانسه، آلمان و بریتانیا اعلام کردند این مکانیزم را با هدف تسهیل تجارت مشروع بین ایران و شرکتهای اروپایی ایجاد کرده اند. از مکانیزم مذکور با نام ابزار پشتیبانی از مبادلات تجاری (Instrument for supporting trade exchanges) یا در فارسی معروف به ساحات، هم در بیانیه مشترک سه کشور مذکور و هم در بیانیه خانم موگرینی به عنوان ابزاری برای نشان دادن اراده سیاسی اروپا برای حفظ برجام و اینکه اروپا قادر به اقدام به رغم مخالفت آمریکاست، و بازتاکیدی بر اهمیت امنیتی برجام برای اروپا نام برده اند. اتحادیه اروپا امیدوار است با ساحات در کنار قوانین مسدودساز و نیز اقدامات بانک توسعه اروپایی بتواند از یکسو تا حدی به انتظارات ایران در قبال حفظ برجام پاسخ دهد و از سوی دیگر ریسک پذیری شرکتهای اروپایی در تعامل تجاری با ایران در حوزه های اعلام شده را کاهش دهد. اما در واقعیت اینستکس به ابزاری برای پیشبرد سیاست های پنهان اروپا در قبال ایران تبدیل شده است که برخی از آنها عبارتند از:

- با اینستکس، اروپا عملا گام اول را به سمت یکپارچه سازی موضوعات مرتبط با ایران (برجام، موشکی، نفوذ منطقه ای، اقدامات ادعایی تروریستی، و حقوق بشر) برداشته است. این یکپارچه سازی مطلوب و هدف تلاشهای اخیر آمریکاست و به امنیتی سازی مجدد ایران کمک میکند؛

- معضل اصلی اروپا در عمل به تعهدات برجامی اش دولتهای اروپایی نبوده بلکه این شرکتها هستند که تا به امروز به اقدامات حمایتی اروپا نظیر قوانین مسدودکننده تن نداده اند لذا ابزار فوق به رفع این نقیصه کمک نمیکند و شرکتها ممکن است به احتمال بالا به اینستکس در بهترین حالت آن نیز تن ندهند؛

- با اینستکس کنش زدایی از تجارت خارجی ایران که با تحریمها شروع شده تشدید میگردد و اروپا در شرایط بهتری برای مدیریت این تجارت قرار میگیرد؛

- اینستکس اروپا را علیرغم عدم عمل به تعهداتش در قبال برجام، در شرایط بهتری قرار میدهد و در صورت تداوم کنش کنونی از سوی ایران، به افزایش فشارها و تداوم آنها علیه تهران کمک میکند؛ و

- وارد شدن اروپا به مراحل بالاتر اینستکس به آینده تنش زدایی بین ایران و آمریکا و نیز بهبود روابط آمریکا و اتحادیه بستگی خواهد داشت لذا تحت تاثیر متغیرهای بسیاری است که از عملکرد مطلوب آن خواهد کاست.

در مجموع، رفتار اتحادیه اروپا از جمله در ارائه طرح ناکارآمد اینستکس و عدم عمل آن به تعهدات و قول‌هایش به‌خصوص در حوزه اقتصادی، به این روایت در ایران دامن زده که گویا اتحادیه با قطعی دانستن عدم خروج ایران از برجام در هر حالت، حاضر به پذیرش هزینه‌های مقابله با تحریم‌های آمریکا نیست و ضمن آنکه از مزایای تعهد ایران به برجام سود می‌برد، درحالی‌که می‌تواند، به قول و تعهداتش عمل نمی‌کند و در واقع با رفتار خود به نوعی ایران را در موضع ضعف و انفعال قرار داده و زمینه پرداختن به مسائل دیگر نظیر موضوع موشکی یا نفوذ منطقه‌ای ایران را برای سهم‌خواهی بیشتر از این کشور چه از جانب خود و چه از جانب آمریکا فراهم آورده است.

افزودن دیدگاه جدید

کد امنیتی

این قسمت برای تشخیص انسان از روبات ها می باشد

2 + 2 = Solve this simple math problem and enter the result. E.g. for 1+3, enter 4.