ابعاد پیدا و پنهان خروج آمریکا از برجام

 

 

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا شب گذشته در کنفرانسی خبری ضمن اتهام زنی های بی اساس به جمهوری اسلامی ایران، از خروج این کشور از برجام خبر داد و در همین راستا نیز در فرمانی اجرایی دستور بازگشت تحریم‌های معلق‌شده به موجب این توافق را صادر کرد. اقدام ترامپ در خروج از برجام به سرعت با واکنش دیگر اعضای توافق هسته ای ایران و همچنین اتحادیه اروپا مواجه شد. آنها ضمن محکومیت اقدام یکجانبه ترامپ در خروج از برجام بر حفظ توافق هسته ای و اجرای تعهدات برجامی خود تاکید کردند. از سوی دیگر حسن روحانی، رئیس جمهور ایران نیز در نطقی تلویزیونی ضمن پاسخ به اتهامات ترامپ و استقبال از کم شدن شر آمریکا از سر برجام، بر باقی ماندن ایران در این توافق مشروط بر تامین منافع جمهوری اسلامی تاکید کرد، بطوریکه تصمیم قطعی ایران درباره برجام را منوط به رفتار آینده سایر اعضای توافق هسته ای کرد.خروج آمریکا از برجام و بازگشت دوباره تحریم ها اگرچه می تواند زمینه ساز چالش هایی در مسیر اجرای توافق هسته ای و دستور کار تجارت ایران با بازارهای جهانی شود، اما در عین حال، باید با نگاهی چندبعدی به ابعاد و پیامدهای دیگر این مساله نیز توجه داشت. براین اساس، خروج آمریکا از برجام می تواند از چند منظر قابل بررسی باشد. نخست آنکه خروج آمریکا از برجام با توجه به سنگ اندازی های گذشته ترامپ در اجرای تعهدات برجام قابل پیش بینی بود،  از همین رو نمی تواند شوک مورد نظر مقامات آمریکایی را به اقتصاد ایران وارد سازد. ضمن آنکه، دستور ترامپ در بازگشت تحریم ها در حالی صورت می گیرد که در طی یک سال گذشته، وی به اشکال مختلف و به بهانه های گوناگون بسیاری از تحریم های گذشته را علیه ایران بازگردانده بود.  از بعد داخلی، اگرچه بازگشت تحریم ها به صورت موقت جو روانی اقتصاد و بازار ایران را تحت تاثیر قرار خواهد داد، اما به تدریج شاهد بازگشت ثبات و آرامش به بازارها و تطبیق شرایط اقتصاد کشور با وضعیت جدید خواهیم بود. در واقع، شاید یکی از جنبه های مثبت خروج آمریکا از برجام این باشد که ترامپ دیگر نخواهد توانست با استفاده ابزاری از موضوع ماندن یا نماندن آمریکا در برجام، آرامش روانی بازار اقتصادی ایران را بهم بریزد. از بعد جهانی نیز، خروج آمریکا از برجام، وجهه این کشور و بویژه ترامپ را به عنوان ناقض تعهدات بین المللی که البته قبل از این نیز سابقه داشت بیش از پیش مخدوش خواهد کرد، حال آنکه تصمیم ایران به ماندن در برجام و اجرای تعهدات توافقنامه، نگاه افکار عمومی جهانی به ایران را بهبود خواهد بخشید.

مخالفت های جهانی از جمله از سوی اتحادیه اروپا، چین و روسیه با اقدام ترامپ در خروج از برجام، می تواند به تدریج به مواجهه این قدرت ها با اقدامات یکجانبه گرایانه ترامپ منجر شده و آمریکا را در انزوا قرار دهد. اما از سوی دیگر ایران می تواند با استفاده از شرایط موجود و رایزنی با قدرت های بزرگ روابط خود را با این کشورها بیش از پیش بهبود بخشد.خروج آمریکا از برجام می تواند الگویی برای سایر کشورها از جمله کره شمالی در خصوص عدم اعتماد به آمریکا در اجرای توافقات دو جانبه و چندچانبه با سایر کشورها باشد، در واقع برجام نشان داد که آمریکای دوره ترامپ به هیچ یک از تعهدات بین المللی خود پایبند نخواهد بود و از همین رو نباید به این کشور اعتماد کرد.خروج آمریکا از برجام می تواند راستی آزمایی جدیدی را درباره حمایت های دولت های اروپایی از برجام به نمایش بگذارد. براین اساس اقدامات آینده اروپا در حمایت عملی از برجام یا نزدیکی تدریجی به آمریکا و نقض تعهدات برجامی خود نسبت به ایران مشخص خواهد کرد که کشورهایی اروپایی تا چه میزان در تعهدات بین المللی خود پایبند خواهند بود. موضوعی که در آینده می تواند تکلیف قطعی ماندن یا نماندن ایران در  برجام را مشخص کند.در مجموع خروج آمریکا از برجام چندان عجیب نبود، چرا که این کشور از مدت ها پیش به صورت عملی زمینه های نقض تعهدات برجام را در دستور کار داده بود و تنها از این توافق به عنوان ابزاری برای تحت فشار قرار دادن ملت و دولت ایران و همچینین برهم زدن آرامش روانی بازار ایران بهره می برد، اما اینک جمهور اسلامی می تواند همچون گذشته ضمن حفظ ارتباطات اقتصادی خود با متحدانش، زمینه های رشد و شکوفایی اقتصاد بومی و تکیه بر منابع و نیروی انسانی داخلی خود را در دستور کار قرار دهد.

افزودن دیدگاه جدید

کد امنیتی

این قسمت برای تشخیص انسان از روبات ها می باشد

1 + 9 = Solve this simple math problem and enter the result. E.g. for 1+3, enter 4.