آینده پژوهشی و تحلیل بازیگران

آینده پژوهی اینست که ما از امروز برای سال های بعد از ده سال تا صد سال آینده ذهنیت و برنامه ریزی داشته باشیم. اولین چیزی که به ذهن می رسد اینست که چگونه در مورد آینده ای که هنوز نرسیده میخواهیم بحث کنیم.
آینده پژوهی علمی است که یک سری روش هایی را آموزش می دهد که بر مبنای این روش ها بتوانیم حداقل هایی از آینده و یا فضای نسبتا بینابینی را از آینده ترسیم  کنیم تا بتوانیم از آن فضا حداکثر استفاده را بهره ببریم.
البته هیچ وقت پیشگویی نمی کند که ده سال آینده قرار است در آمریکا و یا جاهای دیگر چه اتفاقی بیفتد بلکه برای ما یکسری آینده هایی را نمایان می کند. برای مثال اگر توی ایران جمهوری خواه سرکار باشد و یا توی آمریکا هم جمهوری خواه سر کار باشد این اتفاق می افتد یا مثلا اگر در کشورهای حوزه جنوبی خلیج فارس نظام پادشاهی ساقط گردد بر جمهوری  اسلامی ایران چه تاثیری دارد.
این موضوعات را کنار هم قرار داده و روشمند خواهد کرد و روشهایی را نیز پیشنهاد می کند. که مثلا اگر بر سر موضوعات فنی است روش خاصی پیشنهاد می دهد و اگر برای تیم های خبره است روش دیگری پیشنهاد می دهد. اگه بانک داده داریم فلان روش بهتر است. مثلا در انتخابات با بررسی بانک های اطلاعاتی سالهای پیش روشهایی که باعث انتخاب یکنفر شد را روشن می کند و به نامزد جدید برای انتخاب شدن راهبرد ارائه می دهد.
تاکیدی که هست باید در پروژه های آینده پژوهی یک روش شناس باشد و ساختار پروژه های آینده پژوهی را مطرح کند.
ما در آینده دو رویکرد داریم. یک وقت ما به دنبال توصیف آینده هستیم مثلا در آینده این چندتا اتفاق محتمل است رخ دهد و ما باید برای همه این چند اتفاق آماده باشیم تا بدانیم در هر کدام برای خود چه نقشی می توانیم پیدا کنیم و مزایا و معایب هر کدام چگونه است. برای دست یافتن به مزایا یکسری راهبرد انتخاب شود و از تهدیدات دوری شود. به عبارتی فقط به توصیف آینده می پردازد.
رویکرد جدیدی که اضافه شده و آینده پژوهی به آینده نگاری تبدیل شده است رویکرد تجویزی است. که از بین چندین گزینه بهترین آن را انتخاب کرده و برای آن برنامه ریزی می کنیم. ضمن اینکه گام اول(توصیفی) را هم گذراندیم و می دانیم چه اتفاقی قرار است بیفتد. این نیز داده محور و مبتنی بر خبرگان است.
روشهای مختلفی دارد که حتی از رشته های های دیگر نیز عاریه گرفته است.
در تحلیل بازیگران در جایی که درگیر موضوعی با چند بازیگر هستیم قابل استفاده است فرض کنیم بحران آب داریم یک طرف ترکیه است یک طرف عراق و یک طرف ایران که در ایران در شهرهای مختلف درگیر هستد و سازمان های مختلفی داریم مثل سازمان آب و... که ممکن است درگیر باشد و حداقل دوطرف بازیگر در آن درگیر هستند ولی اکثرا چندین بازیگر درگیر در آن وجود دارد.
باید با یک مسئله وارد شویم ونباید از چندین مسئله استفاده کنیم. و مسئله به مسئله باید موضوعات بررسی شود.
این روش را آن جایی که بازیگران مختلفی داریم و هر کدام از آنها نیز منافع متفاوتی دارند و با سود یک کشور دیگری ضرر می کند(تضاد منافع) دارند می توان به کار برد.
بازیگر کسی است که در مسئله مورد نظر ما نقش اثر گذار داشته باشد. مثلا در بحث صفر کردن صادرات نفت ایران یک بازیگر مردم جامعه ایران هستند ولی این مردم وقتی نقشی نداشته باشند و با نه گفتن  نتوانند دولت و یا آمریکا را تحت فشار قرار دهند قدرت اثرگذاری نداشته باشند اینها را به عنوان بازیگر در نظر نمی گیریم اینها ذینفع هستند و بازیگر نیستند.
بازیگر کسی است که هم ذینفع است و هم قابلیت اثر گذاری در مسئله هم داشته باشد.
ضرورت استفاده از این روش هم به دلیل درگیری متفاوت بازیگران، منافع و رفتار و... است و ممکن است به دلیل در نظر نگرفتن بازیگری به مشکل بر می خوریم. مثلا قبلا ما پاکستان و عراق را بازیگر اثرگذاری در نظر نمی گرفتیم ولی اکنون با وجود تحریم ها می بینیم که اتفاقا بازیگران اثرگذاری هستند.
چارچوب مفهومی: چهارتا ویژگی باید داشته باشد طبق برداشتهای آقای گودت که عبارتند از: شبکه، برداشت ها، ارزشها، منابع.
طبق روند کلی کار مسئله را باید تدوین کرد و فهرست بازیگران نیز باید مشخص شود و وظایف هر کدام از بازیگران و قدرت و روابطشان و اهدافشان تعیین گردد و وابستگی این بازیگران مشخص گردد و در آخر نیز پیامد هر کدام از اقدامات هر یک از یپاین بازیگران را.
برای این چندتا گام این نرم افزار طراحی شده و برای هر کدام ورودی می خواهد. مثلا در گام اول بازیگران لیست می شود در گام دوم بازیگران امتیازبندی می شود و در گام بعدی اهداف بازیگران مشخص می شودو بعد هر کدام از این بازیگران نسبت به اهداف بازیگران دیگر واکنش مثبت و یا منفی دارد  و در مرحله آخر آن ها را ارزیابی می کند.
تاثیر بازیگران مختلف بر یکدیگر تا پنج لایه را ارئه می دهد و تحلیلی هم که رائه می دهد بر مبنای ورودی های اطلاعات خبرگان است. وقاعدتا تحلیل آن مخالف تحلیل غاطبه خبرگان نیست.
این نرم افزار در حد مسئله است و برای داده های کلان کارایی ندارد.
وقتی بازیگران را یک مسئله را می خواهیم انتخاب کنیم حتما نمایندگانی از همان حوزه باید باشند مثل نمایندگان وزارت امور خارجه در خصوص مسایل بین المللی و...
مزیت هایش این است که نخبگان اهداف خودش را انتخاب می کند و هم خواسته هایش را مطرح می کند و اگر درمیان آنها بازیگری باشد که بخواهد از سازمان خود جانبداری کند مشخص می شود و نگاه جانبدارانه آن بی اثر می شود. این نرم افزار بازیگر محور است و ساختار را در نظر نمی گیرد. ولی اثرگذاری و اثرپذیری بازیگران نسبت به یکدیگر را مشخص می کند و در نهایت نموداری به ما می دهد مثلا در هدف یک بازیگر مخالفی نداشتیم و می توانیم دنبال این هدف برویم ولی در مسئله دوم یک مخالف داریم و باید با آن رایزنی کنیم و نظرش را جلب کنیم. و متوان معامله کرد که در یک چالش یک بازیگر خواست خود را واگذار کند و در مسئله بعدی درخواست دیگری را دریافت کند.
این نرم افزار خبره محور است و خروجی آن نظر این خبرگان است.

 

افزودن دیدگاه جدید

کد امنیتی

این قسمت برای تشخیص انسان از روبات ها می باشد

1 + 8 = Solve this simple math problem and enter the result. E.g. for 1+3, enter 4.