آیا اروپا واقعا به دنبال حفظ برجام است؟

پس از خروج آمریکا از برجام و به دنبال آن تشدید فشارهای تحریمی این کشور بر ایران، که می تواند به تدریج صبر ایرانی ها برای خروج کامل این کشور از توافق هسته ای را به سر آورد، بسیاری این سوال را مطرح می کنند که چرا اروپا در قبال اقدامات ساختارشکنانه ترامپ که به نحوی می تواند سرمایه گذاری اروپایی ها برای حفظ برجام و به تبع آن ثبات بخشی امنیت در خاورمیانه را با شکست مواجه کند هیچ اقدام عملی را انجام نمی دهند. در پاسخ به این سوال باید گفت در حالیکه برخی معتقدند اروپایی ها قدرت مقابله با اقدامات آمریکا علیه ایران را ندارند برخی دیگر بر این اعتقادند که اروپایی ها از تصمیم و اراده جدی برای حفظ برجام برخوردار نبوده و حاضر به پرداخت هزینه های لازم برای حمایت از آن نیستند. همچنانکه اقدامات اعضای اتحادیه اروپایی در چند سال گذشته می تواند گواه روشنی از این ادعا باشد. در واقع می توان گفت که اروپایی‌ها برای پیش بردن هدفی راهبردی (برجام) که از دید آن‌ها مسائل امنیتی در غرب آسیاست، سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت و کم ارزشی را در دستور کار خود قرار داده اند. چنانکه می‌توان بر این فرض صحه گذاشت که اروپایی‌ها در معادله هزینه و فایده، به گزاره برد اروپا – باخت ایران بیشتر بها داده‌اند تا برد – برد طرفین.

برای اثبات این فرضیه اگر به هدف اصلی تاسیس سازوکار مالی اینستکس توجه کنیم، بخشی از این ادعا ثابت می شود. در حالیکه اتحادیه اروپا در در تابستان 2018، در سازوکار جدید اینستکس برای حل تراکنش های تجاری بین اعضای این اتحادیه و ایران، اقداماتی اتخاذ کرده بود که توسط آلمان، فرانسه، و انگلیس تنظیم شده و مورد تایید اتحادیه اروپا قرار گرفته است، اما در عمل قدرت بازدارندگی این اقدامات متقابل در برابر دولت آمریکا و شرکت های آمریکایی، به هیچ عنوان هم- تراز تهدید آمریکا برای منع دسترسی اروپا به بازار ایران نیست. در واقع این سازوکار به شکلی پیش پا افتاده، صرفا به بخش کوچکی از آنچه پیش‌تر اروپا متعهد شده، می‌پردازد و آن وعده تجارت با ارزی غیر دلار است که طبق اعلام طرف اروپایی، باید عملکرد محدودی برای مقاصد به اصطلاح بشردوستانه داشته باشد. این تفاوت چشمگیر در قدرت بازدارندگی اقتصادی- سیاسی میان تلاش شرکت های اروپایی برای دفاع از تجارت مشروع خود با شرکای ایرانی، و اقدامات اقتصادی تحمیلی آمریکا، تاکیدی بر این فرضیه است که اروپایی ها تصمیم و اراده ای ندارند که برای تجارت با ایران و مقابله با تحریم های آمریکا هزینه های لازم را بپردازند.

بنابراین به جرات می توان گفت در یک سال اخیر جز هیاهو و وعده‌های سیاسی، چیز دیگری عاید روابط ایران و اتحادیه اروپا نشده است. حال آنکه در اروپا عزم و اراده سیاسی و شفاهی خود را در عمل به منصه ظهور می‌رساند، یک سال فرصت کمی نبود که بتوان بانکی ایرانی – اروپایی که مقر آن در یکی از کشورهای عضو اتحادیه اروپا باشد، تشکیل داد؛ شرکت‌های کوچک و متوسط ایرانی – اروپایی را تاسیس کرد و دیگر سازوکارهای حقوقی را به مدد گرفت تا تحریم‌های غیرقانونی آمریکا را خنثی کنند، اما در عمل اروپا جز صدور یک سری بیانیه های تکراری و وعده های بی نتیجه هیچ اقدام دیگری را در قبال ایران و برجام انجام نداده است که بتوان آنها را به عنوان معیاری برای اثبات ادعاهای مقامات اروپا در حمایت آنها از برجام فرض کرد.

افزودن دیدگاه جدید

کد امنیتی

این قسمت برای تشخیص انسان از روبات ها می باشد

5 + 2 = Solve this simple math problem and enter the result. E.g. for 1+3, enter 4.