در آخر اردیبهشت چه اتفاق هایی رخ خواهد داد؟ برای پاسخ به سوال فوق که سوال خیلی از افراد پیگیری کننده توافق هسته ای ایران و قدرت های بزرگ بین المللی هستند باید به نکات مختلفی توجه کرد.

 
اول اینکه آمریکا از برجام خارج نمی شود. چراکه برجام مانعی برای افزایش فشارهای تحریمی آمریکا علیه ایران نیست و در این مدت هم نتوانسته مانع افزایش فشارهای تحریمی باشد.در نتیجه آمریکا می‌تواند با افزایش فشارها بر ایران فواید اقتصادی که ایران می‌خواهد از آنها استفاده کند را به حداقل ممکن برساند بدون آنکه برجام نقض شود. نکته دیگر بحث بازرسی‌های جدی و سخت گیرانه ای است که ذیل برجام انجام می‌شود و آمریکا به خوبی می‌داند این بازرسی‌ها و این نظارت ها چقدر اهمیت دارد و اگر برای حیات برجام مشکلی ایجاد شود این نظارت‌ها از بین خواهد رفت.

 
از همه مهمتر برجام توانسته تحریم های اقتصادی را علیه ایران وارد مرحله هوشمند خود بکند و در این مرحله تنازعات ایرانی-ایرانی را تشدید کند، با این احتساب هیچ دلیلی وجود ندارد که آمریکا از برجام خارج شود. البته منوخین، وزیر خزانه داری آمریکا نیز در کنگره همین موضوع را تایید کرد. وی در جلسه کنگره گفت: حتی اگر ترامپ توقف تحریم‌های ایران را طبق برجام امضا نکند یا اصطلاحاً “ویو” نکند به معنای خروج آمریکا از برجام نیست. در چند روز اخیر نیز صحبت های مختلفی مطرح شده است که نشان دهنده قوی تر شدن گزینه باقی ماندن در برجام توسط آمریکا است.

 
اما دوم؛ آمریکا در سطح راهبردی و بازی های راهبردی تمایل دارد که مذاکرات بعدی میان ایران و اروپا تحت نظارت آمریکا انجام شود.به نظر می رسد آمریکا نمی‌خواهد خودش مستقیم با ایران وارد تعامل شود، ترسیم چهره خشن و غیر قابل مذاکره از ترامپ و چهره‌ی دلسوز و میانه از اروپا برای این است که ایران با اروپا وارد گفتگو شود. این وضعیت به آمریکا کمک خواهد کرد که بدون محدودیت به طراحی و اجرای برنامه‌های بعدی خود در قبال ایران بپردازد.

 
نکته سوم توجه به این مسئله است که آمریکا به دنبال اجرای حداکثری قانون کاتسا است این قانون که در مرداد سال گذشته تصویب شد و از آبان ماه سال گذشته اجرایی شده است ظرفیت بسیار فراوانی در اختیار دولت آمریکا قرار می‌دهد تا افراد و نهادهای ایرانی را به بهانه مشارکت در فعالیت‌های موشکی یا همکاری با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و یا نقض حقوق بشر در لیست تحریمی قرار دهد. افزایش تعداد افراد و نهادهای ایرانی در لیست تحریم منجر به افزایش فشار تحریم‌های بانکی خواهد شد و روابط بانکی ایران با سایر بازیگران اقتصادی در سطح جهان را به چالش خواهد کشید باید اشاره شود که این تصمیم سازی برای دولت آمریکا را بنیاد دفاع از دموکراسی در اسفند سال ۱۳۹۵ انجام داد و در آنجا به دولت ترامپ توصیه شد که حداقل هزاران شرکت مرتبط با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در لیست تحریم قرار دهد .پس اگر آمریکا بخواهد فشار جدی بر جمهوری اسلامی ایران وارد کند احتمال زیاد از این گزینه که نقض برجام هم نیست استفاده خواهد کرد.

 
اما اگر آمریکا بخواهد فشار بیشتری بر ایران وارد کنند تا مذاکرات شروع شود و از این فشارها برای راضی کردن نظام اسلامی استفاده کند گزینه دیگری در حوزه نفت نیز در اختیار دارد در بخش نفت و فروش نفت خام و طبق معاهده برجام دولت آمریکا متعهد است که مانع فروش نفت خام ایران نشود. نفت خام ایران و فروش برای جمهوری اسلامی ایران مسئله مهمی است می شود گفت که برجام تنها مسئله فروش نفت خام را برطرف کرد که البته مسئله دسترسی به اموال و دارایی های ناشی از این فروش پابرجاست. اما دولت ترامپ برای آن که ضرب شستی به جمهوری اسلامی را نشان بدهد احتمال دارد که توقف تحریم های خرید نفت از ایران را امضا نکند و این به معنای بازگشت سازوکار تحریم فروش نفت خام ایران خواهد بود . نکته ظریفی که در این میان وجود دارد این است که این کار می‌تواند به گونه‌ای اتفاق بیفتد که نقض برجام تلقی نشود. توضیح آنکه در برجام دولت آمریکا متعهد به توقف موقت اعمال تحریم‌ها شده بود و مسیر تحقق این توقف را مشخص و دقیق نکرده است در نتیجه آمریکا می‌تواند با برگرداندن تحریم‌های نفتی و با استفاده از ظرفیت استثنا کردن که در قانون تحریم نفت ایران قرار دارد طوری عمل بکند که نقض برجام نشده باشد. این اقدام پالس های بسیار منفی به خریداران نفت ایران مخابره خواهد کرد مبنی بر اینکه نفت خام ایران مانند گذشته در دسترس نیست.

 
مسئله دیگری که باید به آن توجه کرد این است که آمریکا تا انتهای اردیبهشت و شاید بعد از آن به دنبال ایجاد اغتشاشات در داخل ایران بر بستر مشکلات معیشتی و ظرفیت‌های کارگری و بعد از آن گسترش در سطح عمومی کشور است و لذا این حوزه نیز نیازمند ورود و توجه است.

 
آمریکا در حال برنامه ریزی روی ترس و ضعف ایرانی هاست. ترس برای خروج آمریکا از برجام و ضعف در مقابله با تحریم ها دو ابزار اصلی آمریکاست. در طرف مقابل ایران نباید از خروج آمریکا از برجام ترسی داشته باشد. اول اینکه آمریکا خارج نخواهد شد و دوم اینکه این خروج به نفع آینده ایران است. همچنین برای مقابله با تحریم ها باید راهبرد بی اثرکردن تحریم ها را دنبال کرد. تجربه 5 سال گذشته اثبات کرد مذاکره برای رفع تحریم بی فایده و پرضرر است. با پیاده کردن اقتصاد مقاومتی به راحتی می توان تحریم ها را بی اثر کرد و زمانی که تحریم ها بی اثر شود به طور کامل برداشته خواهد شد.

محمد علی مسعودی

سال انتشار: 
سه شنبه, 11 ارديبهشت, 1397

افزودن دیدگاه جدید

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز نیستند.
  • نشانی‌های وب و پست الکترونیکی به صورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
کد امنیتی

این قسمت برای تشخیص انسان از روبات ها می باشد

4 + 2 = Solve this simple math problem and enter the result. E.g. for 1+3, enter 4.